Mua vật tư xây dựng: ham rẻ, coi chừng... hớ

Trong số báo Tuổi trẻ ra ngày Thứ Bảy ngày 25/04/2009 có bài viết phản ánh tình trạng gian lận khi bán vật liệu xây dựng. Bài viết mới chỉ phản ánh một phần nhỏ thôi và có đôi chỗ không chính xác. Xin giới thiệu để quí vị tham khảo.


Mua vật tư xây dựng: Ham rẻ, coi chừng... hớ

TT - Xây dựng vào mùa cao điểm thì tình trạng cân thiếu, rút ruột, đổi hàng thiết bị vật tư cũng được mùa “ăn theo”, dù thực trạng này đã nhiều lần được cảnh báo. Các loại vật liệu bị rút ruột, ăn gian... đang phổ biến là sắt, ximăng, cát, gạch...

Thủ đoạn rút ruột bao ximăng

Tái diễn nạn “đạp” cân

Ông T., một nhà thầu xây dựng (đường Nguyễn Văn Nghi, Q.Gò Vấp, TP.HCM) vẫn chưa hết bức xúc khi nhắc lại trường hợp bị một đại lý vật liệu xây dựng (VLXD) trên đường Dương Quảng Hàm (Gò Vấp) “đạp” cân thiếu đến hơn 70kg thép phi 6 khi ông đến mua khoảng 200kg hồi tuần rồi. Theo ông T., khi đại lý đến giao thép, ông đề nghị cân ngay tại chỗ nhưng nhân viên theo xe nhất định đòi vào nhà “để cân cho an toàn (!)”. Sau đó, dù ông đứng cạnh kiểm tra, nhưng khi tự mình cân lại đã phát hiện thấy thiếu đến hơn 70kg!

Trong khi đó bà M.N., gia chủ tự lo nguồn vật tư cho nhà xây trên đường Lê Lai (Gò Vấp), lại là nạn nhân của ximăng bị rút ruột và ăn gian gạch. Theo hợp đồng với chủ vựa VLXD trên cùng tuyến đường, bà được giao đợt một 50 bao ximăng và hai thiên gạch bốn lỗ (tương đương 2.000 viên). So với mặt bằng giá chung trên thị trường khu vực này, bà được chào giá rẻ hơn khoảng 2.000 đồng/bao ximăng, chừng 100 đồng/viên gạch.

Theo lời bà N., lúc giao hàng bà có đứng kiểm tra, “nhưng chẳng được bao lâu thì có việc nên phải đi”. Đến khi thợ thầy lôi ximăng, gạch ra xây thì mới phát hiện “bao ximăng có ruột lỏng bỏng”, khi cân lại mỗi bao chỉ còn 45kg thay vì phải là 50kg +/-1 như đã ghi trên bao bì. Riêng năm cây gạch kiểm tra thấy mất tổng cộng 200 viên, tức mất gần 140.000 đồng!

Một cách xếp gạch ăn gian - Ảnh: T.V.N.

“Rút nhiêu tùy thích!”

Anh B., một nhân viên bán VLXD, vốn từng phục vụ cho một điểm bán VLXD chuyên ăn bớt trọng lượng trên địa bàn Gò Vấp nay đã “gác kiếm”, đã khẳng định như vậy khi được hỏi về trọng lượng rút bớt của từng bao ximăng hoặc từng thiên gạch được giao cho đối tác. Do cấu tạo của bao ximăng có một “lưỡi gà” - miếng chắn trên miệng bao, sẽ được tự động bịt kín khi nhà sản xuất bơm đầy ximăng vào - không thể may kín được. Từ đây mới có chỗ hở, tuy nhỏ nhưng vẫn đủ để lấy ximăng ra dễ dàng bằng các ống nhựa. Với giá ximăng bán lẻ từ 2.000-2.500 đồng/kg, chỉ cần nơi bán rút 3-4kg/bao thì sẽ có gần 10.000 đồng.

Còn để “ăn” gạch, anh B. cho biết tùy theo độ tinh mắt của gia chủ, một cây gạch thay vì sẽ được xếp thành 15 lớp (32 viên/lớp) + 5 viên gạch lẻ, thì nhân viên giao hàng sẽ “phù phép” xếp mỗi lớp sao chỉ còn 28 viên/lớp, dân trong nghề thường gọi là “ăn nửa tay gạch!”. Đặc biệt, dân giao hàng rất thích chọn khoảng thời gian thi công đông đúc, “hiện trường” bề bộn để giao gạch vì “càng lộn xộn, chật chội càng qua mặt dễ dàng!”.

Bà Hoàng Anh, chủ cửa hàng VLXD Hoàng Anh (Lý Thường Kiệt, Gò Vấp), cho rằng để khỏi bị mua VLXD thiếu số lượng và trọng lượng, người tiêu dùng cần lưu ý với những cửa hàng có mức giá bán quá thấp hoặc kiểu chào mời “giá nào cũng bán”. Khi nhận hàng, cần cắt cử người kiểm tra cẩn thận, diện tích dành để vật tư không lẫn lộn với hàng có sẵn để tránh nhầm lẫn. Khi mua thép, nếu nơi bán sử dụng cân bàn thì nên đứng thử lên để kiểm tra độ chính xác của cân, sau đó mới đồng ý để thép lên cân. Nếu người bán sử dụng cân đồng hồ khi giao hàng tại nơi xây, nên lấy bao ximăng làm “trọng tài” để kiểm tra cân.

TRẦN VŨ NGHI

Theo ông Bùi Hoàng Triệu - giám đốc Công ty TNHH xây dựng Minh Khoa (Tân Bình), phần lớn những cửa hàng VLXD mua bán gian dối thường chọn ở những quận vùng ven hoặc vùng có ít điểm bán để thực hiện. Hầu hết đối tượng này đều đánh vào tâm lý ham rẻ của người tiêu dùng. Ví dụ, ximăng Hà Tiên 1 giá trung bình 68.000 đồng/bao nhưng có nơi chỉ bán 65.000 đồng/bao, thép bán đúng phải là 11,1 triệu đồng/tấn nhưng chỉ rao bán 10,8 triệu đồng/tấn, cát đẹp 240.000 đồng/xe có nơi chỉ còn 180.000 đồng/xe.

---------------------------------------------------------------------------------------

Trao đổi thêm:

1. Vấn đề "lát" gạch và xi măng: Khi chất hàng, có thể người giao hàng chất hở ở trong để ăn gian. Riêng đối với gạch, nếu chất một cây gạch 500 viên thì thường được chất như sau 15 (lớp) x 32 (viên/lớp) + 20 (viên). Tuy nhiên, khi chất gạch, có thể chất hở phía trong (dễ bị phát hiện) hoặc mỗi tay chỉ 7 viên, tức mỗi lớp chỉ 28 viên, người mua hàng khó phát hiện ra hơn vì không bị hổng ở trong. Tình trạng "rút ruột" xi măng trước đây xảy ra nhiều nhưng nay có lẽ rất ít xảy ra hơn.

2. Chúng tôi đã đề cập khá kỹ về hiện tượng "bán rẻ" thép trong bài chia sẻ kinh nghiệm. Quả thật, rất khó cho chủ nhà khi dành dụm cả đời mới làm một căn nhà vì họ không thể có kinh nghiệm để đối phó với nạn gian lận. Chọn đối tác tin cậy là việc không hề dễ dàng giữa "ma trận" các cửa hàng VLXD mà ai cũng nói rằng mình "uy tín".

3. Nhiều trường hợp, nhà thầu và nhà cung cấp bắt tay với nhau, chủ nhà tin nhà thầu, khi đó nhà thầu và nhà cung cấp tha hồ làm mưa làm gió. Chủ nhà dù không hài lòng nhưng lại ngại làm mất lòng nhà thầu nên không dám có ý kiến. Chúng tôi từng gặp tình huống chủ nhà muốn thay đổi chủng loại và thay đổi nhà cung cấp nhưng nhà thầu không đồng ý và chủ nhà đành "im lặng cho qua".

Bảng giá thép công bố ngày 11/02/2009

Ngày 11/02/2009, cả 3 Công ty thép đều công bố giảm giá. Mức giá công bố áp dụng từ ngày 11/02/2009 như sau:

Thép Miền Nam:
Thép cuộn 6: 10.950
Thép cuộn 8: 10.850
Thép cây vằn D10 SD295: 11.190
Thép cây vằn D12-D36 SD295: 11.040
Thép cây vằn D10 SD390: 11.290
Thép cây vằn D12-D36 SD390: 11.190

Thép Vina Kyoei:
Thép cuộn 6: 11.120
Thép cuộn 6,4: 11.020
Thép cuộn 8: 10.980
Thép cây vằn D10 SD295: 11.240
Thép cây vằn D12-D32 SD295: 11.090
Thép cây vằn D10 SD390: 11.340
Thép cây vằn D12-D32 SD390: 11.190

Thép Pomina:
Thép cuộn 6: 10.950
Thép cuộn 8: 10.850
Thép cây vằn D10 SD390: 11.220
Thép cây vằn D12-D32 SD390: 11.070

Giá chưa bao gồm thuế GTGT 5%

Kinh nghiệm mua vật liệu xây dựng

2. Một số vấn đề khi mua gạch tuynel

Gạch tuynel rất đa dạng và ngày càng có nhiều nhãn hiệu mới xuất hiện trên thị trường, chất lượng và giá cả do đó cũng rất khác nhau.

Chúng tôi từng gặp tình huống, chủ nhà muốn xây căn nhà của mình bằng những chất liệu tốt nhất. Riêng với gạch, họ chọn gạch tuynel Đồng Nai và ký hợp đồng với nhà thầu là sử dụng gạch Đồng Nai, với yêu cầu trên viên gạch phải có chữ Đồng Nai. Thế nhưng gạch tuynel Đồng Nai là một cái tên mơ hồ vì trên thị trường không chỉ có 1 loại sản phẩm gạch có chữ Đồng Nai trên viên gạch nhưng chất lượng thì rất khác nhau, chẳng hạn như gạch Long Thành Đồng Nai (của Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và vật liệu Đồng Nai), gạch Hợp Nhật Thành… trong khi chủ nhà muốn sản phẩm gạch Đồng Nai Phan Thanh Giản do các nhà máy của Công ty CP gạch ngói Đồng Nai sản xuất. Vì lí do trong hợp đồng không ghi rõ ràng nên chủ nhà thường bị thiệt hại, nhất là khi giá cả biến động tăng. Cũng tương tự với các sản phẩm gạch sản xuất từ Tân Uyên (Bình Dương), hầu hết đều có chữ Tân Uyên trên viên gạch.

Tốt nhất, chủ nhà và nhà thầu nên thống nhất tên đầy đủ, kèm theo mẫu gạch (gạch tuynel ABC do nhà máy của Công ty DEF sản xuất). Thật khó có thể giải quyết triệt để vấn đề vì các nhà máy gạch thường có gạch loại 2 với giá rẻ hơn so với loại 1 từ 20 – 50 đồng/viên. Có những sản phẩm rất dễ phân biệt sản phẩm loại 1 và loại 2 nhưng cũng có những sản phẩm chỉ có thể phân biệt được nếu bạn thật sự để ý và có kinh nghiệm.

3. Rủi ro khi mua xi măng là rất thấp

Rủi ro mà người mua lo ngại nhất là xi măng bị “ăn bớt”. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng, giai đoạn hiện nay hầu như không xảy ra trường hợp “rút ruột” bao xi măng, nhất là trường hợp khách mua với số lượng 100 bao trở lên (lấy trực tiếp từ nhà máy về). Nếu cẩn thận, khách hàng có thể cân kiểm tra lại ngẫu nhiên một hay một số bao. Khách hàng lưu ý khi nhận hàng cần kiểm tra khi nhóm bốc xếp chất hàng để tránh tình trạng “lát” hàng.

***

Một trường hợp nữa có thể xảy ta là khi giao nhận hàng (gạch, xi măng) khách hàng nên đề phòng bị mất cắp món hàng khác như đinh, kẽm, xi măng… vì sau khi giao hàng, người nhận hàng lo ký nhận, bốc xếp theo xe sẽ “bốc hàng” lên xe.

Kinh nghiệm mua vật liệu xây dựng

Như đã hứa, Công ty Hoàng Lam xin được chia sẻ với quí khách hàng kinh nghiệm mua vật liệu xây dựng. Bài viết chưa tốt lắm nhưng chúng tôi tin nó sẽ có ích cho quí khách hàng.


Chia sẻ kinh nghiệm mua vật liệu xây dựng

Đã trải qua nhiều năm trong kinh doanh vật liệu xây dựng, xin được chia sẻ cùng các khách hàng với mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé giúp quí khách hàng mua được hàng với giá hợp lý. Điều này có thể ảnh hưởng đến một số nhà thầu và các đơn vị kinh doanh vật liệu xây dựng khác nhưng tôi nghĩ rằng cần thiết phải chia sẻ.

Nếu như các nhà thầu mua hàng thường xuyên nên dễ dàng nhận biết được chủng loại hàng hóa thì những người dân dành dụm cả đời mới xây được một căn nhà thật chẳng dễ dàng gì có thể biết được tường tận để mua được đúng mặt hàng với giá cả hợp lý.

Trên thị trường VLXD phần thô (gạch, thép, xi măng), nếu nhìn qua thì có vẻ rất đơn giản, rất minh bạch. Nhưng sự thực vẫn có những vấn đề “lắt léo”.

1. Đa dạng mặt hàng thép, giá thép.

Có khá nhiều chủng loại thép đang lưu hành trên thị trường. Bên cạnh các mặt hàng có thương hiệu như Thép Vina Kyoei, Miền Nam, Pomina còn có một số mặt hàng khác như thép tổ hợp (thường có in chữ HVUC nổi trên cây thép), thép Trung Quốc và một số thép ngoại nhập khác. Tôi không dám khẳng định về chất lượng các chủng loại thép này nhưng chắc chắn giá cả rẻ hơn rất nhiều so với thép có “thương hiệu” trên.

Xin được kể ra câu chuyện liên quan đến chủng loại và giá thép.

• Tại sao giá rẻ?

Khi công trình của bạn đang được phá dỡ, sẽ có một số đơn vị đến tiếp thị, bạn sẽ bị bối rối vì giá cả chênh lệch khá nhiều. Bạn cứ thắc mắc không hiểu tại sao. Kinh nghiệm cho thấy, “người mua lầm chứ người bán thì không thể lầm”. Khi người bán cho giá thấp bất thường, tốt nhất bạn đừng chọn mua. Họ đánh trúng tâm lý muốn mua giá rẻ của khách hàng. Vậy thì họ “gỡ lại” bằng cách nào? Hoặc, họ bán thép không đúng chủng loại, họ mang thép giá rẻ như thép tổ hợp, thép Trung Quốc… đến giao cho bạn. Hoặc họ cân thiếu cho bạn. Để mua được đúng chủng loại với giá cả hợp lý, bạn phải biết cách kiểm tra, nhưng tốt nhất hãy chọn nhà cung cấp có uy tín.

Nếu không rành hàng hóa, không dễ cho bạn nhận biết được chủng loại. Đối với thép cuộn, thép có thương hiệu thì trơn, bóng và không bị xù, méo. Thép Trung Quốc thường bị rỉ sét nhiều, bong tróc và kích thước không đồng đều. Năm 2008, lượng thép Trung Quốc nhập vào nhiều đã khiến người sử dụng tưởng rằng “thép này mới là thép xịn”. Dẫn chứng được đưa ra là thép cuộn 6 “xịn” sợi to hơn. Quả là thép 6 “xịn” (thép Trung Quốc) thông thường có kích thước là 6,5mm còn thép Miền Nam chỉ là 6mm. Khách hàng mua thép cuộn 6 Trung Quốc giá rẻ hơn nhưng thực tế phải chi nhiều hơn vì khối lượng cần thiết sẽ tăng thêm khoảng (0,5x100/6)~ 8%, chắc chắn giá thép mà khách hàng mua được không rẻ hơn đến 8%.

• Có thể kiểm tra khối lượng bằng cách nào?

Đối với các công trình lớn, thường các nhà thầu hoặc chủ đầu tư có kinh nghiệm hơn, đồng thời khối lượng thép lớn thường lấy trực tiếp từ nhà máy về nên việc kiểm tra đơn giản hơn nhiều. Có thể bạn yêu cầu lấy nguyên bành (hoặc cuộn) lớn và lấy theo phiếu cân nhà máy. Nếu bạn cẩn thận hơn, có thể bạn cho cân lại hàng từ các trạm cân lớn. Tuyệt đối không nên chia nhỏ ra để cân vì sai lệch lớn (gây thiệt hại cho bên bán hoặc bên mua), hoặc có thể bị bên bán cân sai.

Đối với các công trình dân dụng, có thể bạn mua cân đĩa cân được khối lượng 100kg, bạn chia nhỏ cuộn thép ra và cân lại. Hoặc bạn cân khoảng 10-20 vòng thép, sau đó đếm số vòng để kiểm tra, phương pháp này có sai số nhưng không quá lớn có thể giúp bạn kiểm tra được khá chính xác.

• Khi nhận thép cây bạn cũng cần kiểm tra xem bên bán có giao đúng chủng loại mà bạn yêu cầu hay không. Một số dấu hiệu để nhận biết: thép Vina Kyoei có hình bông hoa mai, thép Miền Nam có chữ V, thép Pomina có hình trái táo. (Vui lòng xem thêm trong phần hình ảnh sản phẩm để nhận biết được rõ hơn).

(còn nữa)

Thép, gạch tuynel, xi măng đồng loạt giảm giá

Tình hình tiêu thụ vật liệu xây dựng quá chậm, lượng tồn kho lớn đã khiến các doanh nghiệp sản xuất phải giảm giá. Riêng thép ở phía Nam phải giảm giá và dự báo sẽ còn giảm nữa vì thép nhập khẩu vào khá nhiều cộng với thép từ ngoài Bắc vào. Tuy vậy, điều này không hẳn có lợi cho người tiêu dùng vì nhiều trường hợp không mua được hàng như mong muốn.

Vừa qua thép Vina Kyoei, Miền Nam và Pomina công bố giảm giá với mức giảm không lớn lắm, chỉ là 120-150 đồng/kg (chưa bao gồm thuế GTGT), đồng thời tăng mức hỗ trợ cho nhà phân phối nên giá bán ra thị trường thực tế giảm nhiều hơn. Hiện ở thị trường phía Nam đã xuất hiện một số nhãn hiệu thép nhập khẩu từ Nga, Malaysia, Indonesia... và thép Hòa Phát từ ngoài Bắc thâm nhập vào.

***

Do lượng tồn kho khá lớn nên các nhà sản xuất gạch đã quyết định điều chỉnh giảm khá nhiều, từ 30-50 đồng/viên, thậm chí có đơn vị còn giảm nhiều hơn. Sau đợt sốt giá gây sốc năm 2007 (cộng với chủ trương loại bỏ hẳn các nhà máy sản xuất gạch thủ công vì lí do ô nhiễm môi trường vào cuối năm 2010), nhiều dây chuyền sản xuất gạch tuynel mới ra đời khiến nguồn cung dồi dào trong khi kinh tế khủng hoảng kéo theo mức tiêu thụ giảm quá nhiều. Cung vượt cầu quá lớn nên đã kéo giá gạch trên thị trường giảm mạnh. Một trong những nguyên nhân khiến giá gạch phải giảm nữa là do nhà sản xuất muốn thu hồi tiền vốn nhanh chóng để giảm bớt áp lực do vay vốn ngân hàng. Một số nhà máy đã phải cho dừng bớt một phần hoặc toàn bộ các dây chuyền sản xuất.

***

Thị trường xi măng cũng không khá hơn so với 2 mặt hàng cùng nhóm VLXD trên. Các nhà sản xuất tăng khuyến mãi bằng cách tặng cho khách hàng, khi mua mỗi 100 bao, khách hàng sẽ được tặng thêm 2, 3 hoặc 4, thậm chí có nhà sản xuất còn tặng tới 10 bao cho mỗi 100 bao! Song song đó, có nhà sản xuất điều chỉnh giảm giá nhưng mức giảm không lớn lắm (chỉ khoảng 1000 đồng/bao) và giữ nguyên mức khuyến mãi.

***

Thông thường, sau Tết các công trình xây dựng khởi công và giá vật liệu xây dựng bắt đầu tăng lại vào tháng 3. Dự báo, giá vật liệu xây dựng có thể giảm sâu hơn và sau đó sẽ tăng lại. Giá vàng và USD tăng có thể là tác nhân làm tăng giá thép nhập khẩu, từ đó có thể kéo giá thép tăng trở lại. Tuy vậy, với tình hình kinh tế không mấy sáng sủa hiện nay của Việt Nam và thế giới, rất khó có thể đưa ra dự báo chính xác.